Πήρες άδεια, ξεκουράστηκες και γύρισες νιώθοντας ακριβώς το ίδιο.
Ίσως το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι δουλεύεις πολύ.
Τι είναι το burnout
Η συνηθισμένη συμβουλή είναι να ξεκουραστείς περισσότερο, να βάλεις καλύτερα όρια και να μάθεις να διαχειρίζεσαι το άγχος σου. Μερικές φορές αυτό αρκεί. Άλλες φορές, όμως, παίρνεις άδεια, κοιμάσαι περισσότερο, απομακρύνεσαι για λίγο από τη δουλειά και επιστρέφεις στο ίδιο βάρος.
Το burnout — ή επαγγελματική εξουθένωση — συνδέεται με παρατεταμένη εργασιακή πίεση που δεν έχει αντιμετωπιστεί ουσιαστικά. Μπορεί να εμφανίζεται ως μόνιμη εξάντληση, αποστασιοποίηση από τη δουλειά, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης ή η αίσθηση ότι δεν έχεις πια τίποτα να δώσεις.
Δεν είναι απλώς μια δύσκολη εβδομάδα αλλά μια κατάσταση στην οποία η πίεση έχει γίνει ο κανονικοποιημένος τρόπος λειτουργίας σου.
Τι συντηρεί το burnout
Το burnout σπάνια οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Μπορεί να υπάρχει υπερβολικός φόρτος, συνεχής αβεβαιότητα, έλλειψη ελέγχου, δύσκολο εργασιακό περιβάλλον ή μια δουλειά που απαιτεί περισσότερα από όσα μπορείς πλέον να της δώσεις.
Υπάρχει όμως συχνά και κάτι βαθύτερο:
- η ανάγκη να αποδεικνύεις συνεχώς την αξία σου
- η δυσκολία να απογοητεύσεις τους άλλους
- η αίσθηση ότι όλα εξαρτώνται από εσένα
- η αδυναμία να σταματήσεις χωρίς να νιώθεις ενοχές
- η ταύτιση της προσωπικής σου αξίας με την απόδοση
Όταν αυτά συνδυάζονται με πραγματική επαγγελματική πίεση, η ξεκούραση μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, αλλά δεν αλλάζει αυτό που σε επιστρέφει ξανά στην ίδια κατάσταση.
Το ζητούμενο δεν είναι πάντα να αντέξεις περισσότερο αλλά να καταλάβεις τι ακριβώς σε εξαντλεί και γιατί συνεχίζεις να λειτουργείς με έναν τρόπο που πλέον δεν είναι βιώσιμος.
Πώς δουλεύουμε
Ξεκινάμε από την πραγματική συνθήκη της δουλειάς σου. Βλέπουμε:
- τι έχει αλλάξει
- πότε άρχισε να γίνεται επίπονο
- τι απαιτεί αντικειμενικά ο ρόλος
- ποια κομμάτια της πίεσης προέρχονται από το περιβάλλον
- και ποια συνδέονται με τον τρόπο που έχεις μάθει να λειτουργείς
Μπορεί να χρειάζεται να βάλεις όρια, να αλλάξεις τον τρόπο που δουλεύεις ή να πάρεις μια δύσκολη επαγγελματική απόφαση. Μπορεί επίσης να χρειάζεται να καταλάβεις γιατί ξεπερνάς σταθερά τα όριά σου, γιατί δεν επιτρέπεις στον εαυτό σου να σταματήσει ή γιατί η δουλειά έχει γίνει τόσο κεντρική στην αίσθηση της αξίας σου.
Η δουλειά μας δεν έχει ως στόχο να σε κάνει απλώς πιο ανθεκτικό σε μια κατάσταση που σου κάνει κακό. Στόχος είναι να μπορέσεις να λειτουργείς με λιγότερο προσωπικό κόστος και να δεις καθαρά τι χρειάζεται πραγματικά να αλλάξει.
Δες πού βρίσκεσαι
Δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβεις αν αυτό που περνάς είναι burnout, προσωρινή εξάντληση ή ένδειξη ότι η δουλειά σου δεν λειτουργεί πια για εσένα.
Το Burnout Diagnostic είναι ένα σύντομο, δωρεάν εργαλείο αυτοαξιολόγησης, διάρκειας περίπου οκτώ λεπτών. Θα σε βοηθήσει να δεις πιο καθαρά τι συμβαίνει και ποιο επόμενο βήμα έχει περισσότερο νόημα.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το burnout;
Το burnout, ή επαγγελματική εξουθένωση, είναι μια κατάσταση σωματικής και ψυχικής εξάντλησης που συνδέεται με παρατεταμένη εργασιακή πίεση.
Συχνά συνοδεύεται από αποστασιοποίηση από τη δουλειά, απώλεια ενδιαφέροντος, κυνισμό, μειωμένη συγκέντρωση και την αίσθηση ότι ακόμη και απλές απαιτήσεις χρειάζονται δυσανάλογη προσπάθεια.
Δεν αποτελεί ψυχοθεραπευτική διάγνωση από μόνο του, αλλά μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ψυχική υγεία, τις σχέσεις και την καθημερινή λειτουργία.
Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα;
Συχνά συμπτώματα είναι:
- εξάντληση που δεν περνά με ύπνο ή ξεκούραση
- δυσκολία να ξεκινήσεις ή να ολοκληρώσεις δουλειά
- ευερεθιστότητα
- αποστασιοποίηση ή κυνισμός
- δυσκολία συγκέντρωσης
- απώλεια ενδιαφέροντος
- αίσθηση ότι λειτουργείς μηχανικά
- σωματική ένταση, πονοκέφαλοι ή διαταραχές ύπνου
Δεν εμφανίζονται σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι συνεχίζουν να αποδίδουν πολύ καλά εξωτερικά, ενώ εσωτερικά έχουν ήδη εξαντληθεί.
Πώς ξεχωρίζει το burnout από την απλή κούραση;
Η απλή κούραση συνήθως υποχωρεί όταν ξεκουράζεσαι πραγματικά. Στο burnout, η ξεκούραση μπορεί να βοηθήσει προσωρινά, αλλά το βάρος επιστρέφει σχεδόν αμέσως μόλις επιστρέψεις στη δουλειά ή ακόμη και όταν απλώς τη σκέφτεσαι.
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στην ένταση της κούρασης, αλλά και στην αποστασιοποίηση, στην απώλεια νοήματος και στην αίσθηση ότι δεν μπορείς πλέον να συνεχίσεις με τον ίδιο τρόπο.
Γιατί η άδεια ή οι διακοπές δεν αρκούν;
Επειδή η ξεκούραση αντιμετωπίζει την εξάντληση, όχι απαραίτητα ό,τι τη δημιουργεί. Αν επιστρέψεις στον ίδιο φόρτο, στην ίδια αίσθηση ευθύνης, στα ίδια όρια και στον ίδιο τρόπο λειτουργίας, είναι πιθανό να επιστρέψει και το burnout.
Μερικές φορές η λύση απαιτεί αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον. Άλλες φορές απαιτεί να καταλάβεις γιατί συνεχίζεις να λειτουργείς με έναν τρόπο που σε εξαντλεί. Συνήθως χρειάζεται να εξεταστούν και τα δύο.
Πότε αξίζει να ζητήσω υποστήριξη;
Όταν η εξάντληση επιμένει, επηρεάζει τον ύπνο, τις σχέσεις, τη συγκέντρωση ή την ικανότητά σου να λειτουργήσεις όπως πριν. Επίσης όταν έχεις ήδη δοκιμάσει ξεκούραση, διακοπές, καλύτερη οργάνωση ή όρια, αλλά επιστρέφεις σταθερά στην ίδια κατάσταση.
Δεν χρειάζεται να περιμένεις μέχρι να μη μπορείς πλέον να δουλέψεις.
Σχετικά θέματα
Το burnout συνδέεται συχνά με το Imposter Syndrome, την πίεση ενός Executive ρόλου ή την αίσθηση ότι η καριέρα σου δεν σου ταιριάζει πλέον.